Dogodivščine na nizki zemlji

Esther Verhoef: Erken mij (literaire thriller)
Mensen kunnen je alleen negeren als je dat toelaat.
Erken mij is een indringende thriller over machtsmisbruik, egoïsme en een vrouw die tot het uiterste wordt gedreven.
Zo is het boek omschreven in de aanbevelingstekst oftewel flaptekst (blurb). Nu ik het uitgelezen heb, ben ik het er roerend mee eens. Dit is echter helemaal niet het gevoel dat je aan het begin krijgt. Alles blijkt zo soepel te verlopen. De liefde van de hoofdpersoon voor die man zwaait uit het boek tot de lezer heen. Besmettelijk. Je raakt zelf ook bijna verliefd op die man.

Het boek gaat over een vrouw die overwerkt wordt (burn-out) en raakt daarom heel erg depressief. Zij wordt aangeraden om dit even met de bedrijfsarts te bespreken. Langzamerhand wordt ze op die psychiater verliefd. En hij op haar. Als ze 'uitbehandeld' is, nodigt hij haar uit om met hem naar Parijs te gaan. Zij ziet er enorm naar uit. Zij is heel erg zenuwachtig. Zij kan zich nauwelijks realiseren dat zij twee dagen met hem zal mogen doorbrengen. Maar ...

Het verhaal is verteld door de ogen van de hoofdpersonage, dus het eerstepersoonsverhaal. Je kunt haar gevoelens delen, als het ware. De manier waarop zij gebeurtenissen en plekken beschrijft, is heel emotioneel. Soms kon ik me zelf heel nerveus voelen vanwege haar omschrijving.
Wat de stijl of de structuur betreft, is het ook heel interessant hoe de hoofdstukken van het centrale verhaal worden onderbroken door de stukken verhaal uit het verleden van de hoofdpersoon (flash-backs). Die zorgen weliswaar voor verwarring, maar leiden tegelijkertijd tot duidelijke conclusies.
Het boek is echt mysterieus geschreven. Tot aan het einde heb je het niet door waar de flaptekst nou toch op slaat. Je kunt zo'n afloop van gebeurtenissen nauwelijks voorspellen, terwijl je je wel iets kunt voorstellen vanuit de proloog.
Het is een diepgaand voorbeeld van hoe de emoties van liefde en haat dicht bij naast elkaar staan.

Naast de zin bovenaan, die de zogenoemde kernzin van het boek is, vond ik de volgende veel indrukwekkender: Dat een zachte binnenkant je juist sterker maakt – onbreekbaar.
Bij deze uitspraak sluit zich een heel verhaal aan, namelijk het verhaal van het samoeraizwaard en hoe het is gemaakt.
''Wist je dat het samoeraizwaard tot de negentiende eeuw het beste zwaard was dat je kon krijgen? En waarom dat zo was? /.../ Dat komt door de verschillende lagen staal, een productiemethode /.../. Keihard staal aan de buitenzijde voor optimaal scherpte en zachter, noem het maar taai, licht buigzaam staal binnenin om het onverwoestbaar te maken. Ik hou van dat soort schijnbare tegenstellingen. Dat een zachte binnenkant je juist sterker maakt – onbreekbaar.''

Dat zou volgens mij ook gemakkelijk als kernzin kunnen fungeren. Het idee sluit zich namelijk heel goed aan bij de uitslag.
En uiteindelijk is de reden waarom ik deze zin ook zo ontroerend vind, ook van persoonlijke natuur. Het licht een van mijn persoonlijke kenmerken toe op een manier die ik zelf nooit zou bedenken. Diegene van jullie die me goed kennen, weten dat het eerder gevoelens zijn dan verstand, die over mijn leven heersen, en dat ik vaak zelfs te gevoelig raak. Mijn scoutsnaam is, trouwens, gevoelige mier. Ik heb de neiging om hem niet te gebruiken of door te geven, want mensen reageren er namelijk meestal negatief op. Omdat je tegenwoordig juist niet te gevoelig mag zijn, dat je juist als sterk, ongevoelig, overheersend, moedig, allermachtig over moet komen. Misschien ga ik hem nu toch ongegeneerd gebruiken met het verhaal van het samoeraizwaard in mijn gedachten.

:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Moje spoznavanje nizozemske literature se vztrajno nadaljuje. Pred kratkim sem prebrala knjigo Erken mij nizozemske pisateljice Esther Verhoef. Gre za literarni triler, s katerim je ta pisateljica tudi zaslovela in je po tem žanru tudi najbolj znana.
Naslov bi lahko prevedli kot Priznaj me (na netu nisem našla uradnega slovenskega prevoda). Gre za napeto zgodbo, kako se razmerje med psihiatrom in njegovo klientko iz profesionalnega razvije v ljubezenski odnos in ta iz ljubezni v sovraštvo. Čisti primer, kako blizu sta si ti dve čustvi.

Na hrbtni strani knjige je opis zgodbe kratek in jedrant. Erken mij je prodoren triler o zlorabi moči, egoizmu in ženski na robu.
Poleg tega opisa je na ovitku tudi poved, ki predstavlja poglavitno misel romana, in sicer: Ljudje te lahko ignorirajo le, če jim to dovoliš. Misel, ki glavno osebo na koncu pripelje do roba in do nepredvidljivega.

Jaz osebno pa bi za bistveno misel knjige izbrala eno drugo poved, in sicer:
Da te prav mehko bistvo naredi trdnega – nezlomljivega.
Naj vam za razumevanje te misli podam tudi besedilo, v katerem se pojavi, ker šele celota naredi pravi vtis. Gre namreč za način izdelave samurajskega meča, ki je narejen iz več slojev jekla. Zunanji sloj je trden in močan za idealno ostrino meča, najbolj notranji sloj pa je mehak in gibčen, tako da se tak meč ne zlomi in je zato 'nepremagljiv'. Iz tega nasprotja torej izvira misel, ki jo zgoraj navajam in ki me je tako nagovorila v romanu.